เลือกหน้า

ต้องการจัดการความรู้เรื่อง : การพัฒนาหมู่บ้านสู่ความพอเพียง

โดย : สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร

ความเป็นมา

ปัจจุบัน บ้านเรามีการการเปลี่ยนแปลงและการพัฒนาอยู่ตลอดเวลามีทั้งเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีและทางที่ไม่ดี  บางเรื่องเกี่ยวข้องกับตัวเราโดยตรง และทางอ้อม อาจมีผลกระทบต่อตัวเราเป็นอย่างมาก สิ่งที่เราต้องตั้งคำถาม ก็คือ เราจะใช้ชีวิตอยู่ย่างไรให้รอดพ้นและปลอดภัยจากภัยคุกคามต่างๆที่เสี่ยงต่อการดำรงชีวิต และจะพัฒนาตนเองอย่างไรให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาอยู่ตลอดเวลา และเิกความสมดุลทางสังคมที่สัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมในชุมชน เพื่อให้เราสามารถอยู่ได้ในทุกๆสถานการณ์ ดำรงชีวิตอยู่ได้ด้วยอย่างมีความสุข  ปราศจากทุข์ ข้าพเจ้าก็เชื่อมั่นว่าสิ่งที่จะนำพาเราสู่การดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างมีความสุขและมีชีวิตที่ปลอดภัย ก็คือการน้อมนำเอา “หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” มาปรับใช้กับการดำรงชีวิตในทุกๆด้าน ในทุกครัวเรือน ขยายเครือข่ายจนเต็มพื้นที่   โดยการเริ่มทำจากสิ่งที่เราสามารถ ทำเองได้ ทำได้ง่าย และทำได้จริง ให้เห็นผลที่เกิดขึ้นเป็นรูปธรรม ชุมชนมีความสุข  ในขณะเดียวกันเราก็ขยายผลให้สมาชิก       ในครอบครัวได้เชื่อมั่นในการน้อมนำเอาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ โดยเฉพาะการดำรงชีวิตในทางสายกลางที่สมดุล ทั้งครัวเรือน สังคม และสิ่งแวดล้อม คือ  มีความพอประมาณ มีเหตุมีผล มีภูมิคุ้มกันภายใต้เงื่อนไขของความรู้      และคุณธรรม ที่เรียกว่า เศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งเป็นความจำเป็นพื้นฐานที่ของการดำรงชีวิตแบบพอเพียงอย่างแท้จริง ในขณะเดียวกันชุมชนของเราต้องมีความสะอาด โดยความสามัคคีกันของชุมชน ส่งเสริมสนับสนุนให้คนในชุมชนมีความรักใคร่ หวงแหนชุมชน โดยต้องช่วยกันทำความสะอาดและช่วยกันรักษาความสะอาดในชุมชน วางแผนการจัดการขยะ 

หลักแนวคิดของเศรษฐกิจพอเพียง

การพัฒนาตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง คือ การพัฒนาที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของทางสายกลางและ ความไม่ประมาท โดยคำนึงถึงความพอประมาณความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว ตลอดจนใช้ความรู้ความรอบคอบและคุณธรรม ประกอบการวางแผนการตัดสินใจและการกระทำเศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาชี้ถึงแนวการดำรงอยู่และปฏิบัติตนของคนทุกระดับ เพื่อให้ก้าวทันต่อโลกยุคโลกาภิวัฒน์ ความพอเพียง หมายถึง ความพอประมาณ ความมีเหตุผล รวมถึงความจำเป็นที่จะต้องมีระบบ ภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีพอสมควรต่อการมีผลกระทบใด ๆ อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทั้งภายนอกและภายใน ขณะเดียวกันจะต้องเสริมสร้างพื้นฐานจิตใจของตนเองให้มีความรอบรู้ที่เหมาะสม ดำเนินชีวิตด้วยความอดทน  ความเพียร มีสติ ปัญญา และความ รอบคอบเพื่อให้สมดุลและพร้อมต่อการรองรับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและกว้างขวางทั้งด้านวัตถุ  สังคม สิ่งแวดล้อม  และ วัฒนธรรมจากโลกภายนอกได้เป็นอย่างดี

วิธีการพัฒนาหมู่บ้านโดยหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

  1. 1. ค้นหาความเป้าหมายการพัฒนาที่สอดคล้องกับวิถีหมู่บ้าน สอดคล้องกับการดำเนินชีวิต
  2. 2. วิเคราะห์ข้อมูลของหมู่บ้าน ซึ่งจะทำให้รู้สถานภาพ รู้สาเหตุของปัญหา รู้ปัจจัยต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง รู้ผลกระทบต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น ทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี และทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมดี มีความสะอาด ข้อนี้สำคัญ เพราะเราเลือกกิจกรรมที่จะดำเนินการได้เหมาะสมกับบริบทของหมู่บ้าน                                                                                     2.3. วางแผนการดำเนินชีวิต ตามวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียง ที่สมดุลทั้งคนทั้งสิ่งแวดล้อม

3.1  ขับเคลื่อนการพัฒนาหมู่บ้านอย่างต่อเนื่อง ให้มีการเรียนรู้ต่อเนื่อง ฝึกสร้างวินัยกับตนเอง โดยเฉพาะวินัยทางการรักษาความสะอาด

3.2 สร้างนิสัยที่มีความคิดก้าวหน้ามุ่งมั่นในเป้าหมายเพื่อการพัฒนาร่วมกัน เพื่อให้ชุมชนรักษาความสะอาด

แก้ปัญหา เป็นระบบชุมชนแก้ปัญหาชุมชน โดยใช้ความรู้ (ที่รอบรู้ รอบคอบ ระมัดระวัง) มีความรับผิดชอบต่อตนเอง สังคม และครอบครัว

3.3 ควบคุมจิตใจให้ตนเอง ประพฤติในสิ่งที่ดีงาม สร้างสรรค์ ความเจริญรุ่งเรือง โดยใช้หลักศาสนา หลักการมีส่วนร่วม

3.4 ปรับทัศนคติของสมาชิกในหมู่บ้านในเชิงบวก และมีความเป็นไปได้ รักใคร่สามัคคี

3.5 ประเมินผลการพัฒนาหมู่บ้าน ให้เป็นหมู่บ้านที่ความอยู่เย็นเป็นสุข

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ

1.การรู้จักวิเคราะห์หมู่บ้านเพื่อให้รู้จักตนเอง สามารถเลือกแนวทางการพัฒนาในสิ่งที่เหมาะสมได้อย่างสมดุล ถูกต้อง และไม่เบียดเบียนผู้อื่น ผู้นำ ชุมชน ร่วมมือร่วมใจ จากนั้นก็คือการลงมือปฏิบัติให้เป็นวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียง 

2.เมื่อเจออุปสรรค ปัญหา ให้มีความอดทน ช่วยกันแก้ไขปัญหา และสร้างกำลังแรงใจให้ชุมชนมีความรักใคร่สามัคคี ปลูกฝังให้แก่เยาวชนต่อไป