เลือกหน้า

ความเป็นมาโครงการนวัตกรรม : การน้อมนำศาสตร์พระราชา สู่หมู่บ้านมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน (อยู่ดี มีแฮง ฮักแพง แบ่งปัน ก้าวหน้าไปพร้อมกัน สู่ความพอเพียง (DEEKUGNA)) จังหวัดยโสธร ประจำปี 2563

 *********************

  1. หลักการและเหตุผล

          กรมการพัฒนาชุมชน ได้น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มาเป็นหลักในการพัฒนาหมู่บ้านและชุมชน โดยการส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ และการมีส่วนร่วมของประชาชน          จังหวัดยโสธร ได้มีการขับเคลื่อนการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ตั้งแต่ปี 2552 – 2562 จำนวน 201 หมู่บ้าน จากผลการพัฒนาที่ผ่านมาพบว่า การรับรู้และน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปสู่การปฏิบัติจนเป็นวิถีชีวิต เพื่อเป็นการสืบสาน รักษา และต่อยอด และสร้างการรับรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ให้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายและทั่วถึงของประชาชน จังหวัดยโสธร จึงได้จัดทำโครงการน้อมนำศาสตร์พระราชา สู่หมู่บ้านมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน ในปี 2563

2.วัตถุประสงค์

  1. เพื่อน้อมนำศาสตร์พระราชา สู่หมู่บ้าน มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน
  2. เพื่อจัดทำระบบฐานข้อมูล ผลการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงที่โดดเด่น และรวบรวมปราชญ์ชุมชนที่หลากหลาย
  3. เพื่อสร้างภาคีเครือข่ายในการส่งเสริมและสนับสนุนการขับเคลื่อนการพัฒนาในพื้นที่แบบบูรณาการ บังเกิดผลเป็นรูปธรรม

 3.ขั้นตอนวิธีการดำเนินงาน

3.1 ประชุมวางแผน เตรียมการดำเนินงาน

3.2 แต่งตั้งคณะทำงานและกลไก ในการพัฒนานวัตกรรม

3.3 คัดเลือกพื้นที่เป้าหมาย บ้านพี่และบ้านน้อง อำเภอละ 2 หมู่บ้าน

3.4 จัดทำเครื่องมือในการพัฒนา    

3.5 ประสานภาคีการพัฒนา และสร้างความรู้ความเข้าใจ

3.6 รวบรวมข้อมูล ปราชญ์ชุมชนที่โดดเด่น เป็นต้นแบบ

3.7 จัดการองค์ความรู้สู่การพัฒนาแบบพี่สอนน้อง

3.8 จัดทำฐานข้อมูล / ทำสื่อ /แอพพลิเคชั่น / ประชาสัมพันธ์

3.9 ขยายผลการพัฒนา / ติดตามประเมินผล

  1. คุณสมบัติและหลักเกณฑ์การคัดเลือกหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ประจำปี 2563
  2. หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง (บ้านพี่)

       1.1 คุณสมบัติ

                 1) เป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงที่ได้รับงบประมาณสนับสนุนจากกรมการพัฒนาชุมชน และจังหวัดได้ประกาศเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ที่กรมการพัฒนาชุมชนสนับสนุนเป็นอันดับแรก ปี 2552 – 2562 (ก่อนปี 2563) หรือหมู่บ้านที่หน่วยงาน อื่น ๆ สนับสนุนการพัฒนาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงอย่างต่อเนื่อง โดยต้องผ่านการประเมินตัวชี้วัดหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบของกรมการพัฒนาชุมชน 

                  2) มีกิจกรรมที่ส่งเสริมให้ประชาชนในหมู่บ้านมีวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียงที่เป็นรูปธรรม โดยเฉพาะการขับเคลื่อนตามแนวทางกิจกรรม 3 สร้าง คือ สร้างความมั่นคงทางอาหาร สร้างสิ่งแวดล้อมให้ยั่งยืน และสร้างภูมิคุ้มกันทางสังคม โดยต้องปรากฏผลเป็นรูปธรรมชัดเจน

                 3) มีกิจกรรมที่ส่งเสริมการสร้างสัมมาชีพชุมชนที่เป็นรูปธรรมและสามารถต่อยอดได้ เช่น
การยกระดับรายได้ของครัวเรือนเป้าหมาย มีกลุ่มอาชีพเพิ่มขึ้น สามารถพัฒนาเป็นกลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ
OTOP
หรือสามารถเชื่อมโยงกับบริษัท ประชารัฐรักสามัคคีจังหวัด (วิสาหกิจเพื่อสังคม) จำกัด ได้

                  4) เป็นหมู่บ้านที่สามารถเป็นต้นแบบในการบริหารจัดการชุมชนเพื่อพึ่งตนเองได้ โดยคน
ในชุมชนมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการ

                 5) เป็นหมู่บ้านที่เคยได้รับรางวัลดีเด่นมาแล้ว และยังคงรักษาสถานะดีเด่น  สามารถเป็นแหล่งเรียนรู้ ที่เป็นรูปธรรมชัดเจน  

                6) การดำเนินกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียง โดยภาพรวมหมู่บ้านสามารถเป็นแบบอย่างให้กับชุมชนอื่นได้มีเอกลักษณ์โดดเด่นกว่าหมู่บ้านอื่น

มีวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียงที่เป็นรูปธรรม

๑) ชุมชนมีกิจกรรมส่งเสริมการจัดทำบัญชีครัวเรือน

๒) มีการออมเงินในรูปแบบของการจัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์เพื่อผลิตและรูปแบบอื่น ๆ 

๓) มีการปลูกพืชผักสวนครัวไม่น้อยกว่า 90 ของจำนวนครัวเรือน/ทำเกษตรทฤษฎีใหม่/ไร่นาผสม/ปลูกพืชหมุนเวียน และครัวเรือนมีการเลี้ยงสัตว์ไว้บริโภคในครัวเรือน ร้อยละ 50 

๔) มีการผลิตสินค้าอุปโภค/บริโภคใช้ในชีวิตประจำวันเพื่อลดรายจ่าย 

๕) มีกลุ่ม/องค์กรในการพัฒนาชุมชนที่มีความเข้มแข็งและหลากหลาย

6) มีการบริหารจัดการขยะตามหลัก ลด การนำกลับมาใช้ใหม่ แปรสภาพ (3 R)

7) มีกิจกรรมจิตอาสา อย่างน้อย 1 กิจกรรม/เดือน 

8) มีการนำเสนอผลการประเมินความสุขมวลรวมหมู่บ้าน และวิธีการพัฒนาเพื่อให้ผ่านเกณฑ์การประเมิน 

9) การดำเนินกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียงโดยภาพรวมหมู่บ้านสามารถเป็นแบบอย่างให้กับชุมชนอื่นได้มีเอกลักษณ์โดดเด่นกว่าหมู่บ้านอื่น

10) มีการปฏิบัติและการเข้าไปมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนการพัฒนาหมู่บ้านและชุมชนท้องถิ่นตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของกรมการพัฒนาชุมชน ตามหลักกิจกรรม 3 สร้าง คือ สร้างความมั่นคง

ทางอาหาร สร้างสิ่งแวดล้อมให้ยั่งยืน และสร้างภูมิคุ้มกันทางสังคม ที่เป็นรูปธรรม 

หมู่บ้านสามารถเป็นต้นแบบในการบริหารจัดการชุมชนได้โดยคนในชุมชนเอง

๑) มีการจัดเวทีประชาคม มีการบันทึกการประชุม          ๒) มีการกำหนดกฎระเบียบอยู่ร่วมกันของชุมชน

๓) มีการจัดเก็บ/รวบรวมข้อมูล/มีศูนย์เรียนรู้                ๔) มีแผนชุมชน กำหนดทิศทาง/เป้าหมายการพัฒนา

๕) มีการทำงานในรูปแบบของคณะกรรมการ/ผู้นำชุมชน/หัวหน้าคุ้ม/ประธานกลุ่ม/มีการมอบภารกิจชัดเจน   

๗) การทำงานเป็นทีม (การต้อนรับ/การนำเสนอผลงาน/การมีส่วนร่วมของคนในชุมชนต่อกิจกรรมประกวด/ความพร้อมเพียง)

มีกิจกรรมที่ส่งเสริมการสร้างสัมมาชีพชุมชนทีเป็นรูปธรรม และสามารถต่อยอดได้

๑) ชุมชน/หมู่บ้านมีความเข้าใจในการคัดเลือกครัวเรือนเป้าหมายเข้าร่วมฝึกอาชีพ 20  ครัวเรือน

๒) มีการจัดตั้งและพัฒนากลุ่มอาชีพเพิ่ม ในปี ๒๕๖3

๓) มีปราชญ์ชุมชนที่ประสบผลสำเร็จและเป็นแบบอย่าง/มีจิตอาสา                             

๔) มีกิจกรรมพัฒนาเป็นกลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ OTOP       

๕) มีรูปแบบและวิธีการขยายผลสู่ครัวเรือนอื่นๆ 

๖) มีกิจกรรมที่สามารถเชื่อมโยงกับบริษัทประชารัฐรักสามัคคี จำกัดได้     

 

การยกระดับรายได้ของครัวเรือนเป้าหมาย

๑) มีกิจกรรมที่สามารถแสดงให้เห็นว่าครัวเรือนเป้าหมายมีอาชีพและรายได้เพิ่ม

๒) มีการนำเสนอการใช้ประโยชน์จากแผนชุมชนมาพัฒนาอาชีพและสร้างรายได้ การเข้าถึงแหล่งทุน

๓) ในหมู่บ้านมีครัวเรือนสัมมาชีพชุมชนตัวอย่าง ได้รับการคัดเลือกเป็นตัวแทนระดับตำบล  ระดับอำเภอ

 

ศูนย์เรียนรู้ชุมชนในหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ

๑) มีสถานที่                  ๒) มีข้อมูล                ๓) มีคณะกรรมการ    ๔) มีระเบียบข้อบังคับ

๕) มีวิทยากร/ปราชญ์      ๕) มีฐานเรียนรู้           ๖) มีจุดเรียนรู้

 

 

1.2  มีศูนย์เรียนรู้และมีการขับเคลื่อนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง   

 

ที่

ประเด็น

 

 

 

 

 

 

 

 4.

 -มีการปฏิบัติและการเข้าไปมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนการพัฒนาหมู่บ้านและชุมชนท้องถิ่นตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของกรมการพัฒนาชุมชน ตามหลักกิจกรรม 3 สร้าง คือ สร้างความมั่นคงทางอาหาร

สร้างสิ่งแวดล้อมให้ยั่งยืน และสร้างภูมิคุ้มกันทางสังคม ที่เป็นรูปธรรม

-ด้านองค์กรและการบริหารจัดการ  มีคณะกรรมการฯ  /มีระเบียบ ข้อบังคับชัดเจน/มีสถานที่ตั้งศูนย์/

วิทยากรประจำศูนย์/จุดเรียนรู้/ฐานเรียนรู้/มีข้อมูลทั่วไปภายในหมู่บ้าน/มีแผนผังจุดเรียนรู้/ทะเบียนชุมชนของตำบลครบ ๕ ประเภท/มีแผนการบริหารจัดการ ๖ ด้าน/มีการเชื่อมโยงเครือข่ายศูนย์ฯ/มีทุนในการดำเนินการศูนย์ฯ

กิจกรรม การจัดการความรู้และการให้บริการ/มีองค์ความรู้ ข้อมูล ข่าวสารใหม่ๆ เพิ่มขึ้นทุกเดือน/

-มีการถ่ายทอดองค์ความรู้/จุดเรียนรู้และฐานเรียนรู้ไม่น้อยกว่า ๓ จุด/มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้อย่างน้อย ๖ ครั้ง/ปี มีการจัดทำสื่อ/เครื่องมือ การถ่ายทอดความรู้ อย่างน้อย ๓ ชนิด

-การเชื่อมโยง  เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ เป็นแหล่งศึกษาดูงาน/ มีการเชื่อมโยงกับหลากหลายภาคี/

มีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบเป็นที่ประจักษ์  

      

 

        

 

 

 

 

 

 

1.3 มีกลุ่มอาชีพ/ กลุ่ม OTOP 

 

ที่

ประเด็น

๑.

การพัฒนากลุ่ม/พัฒนาหมู่บ้าน

 

 

 

-มีการปฏิบัติและการเข้าไปมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนการพัฒนาหมู่บ้านและชุมชนท้องถิ่นตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของกรมการพัฒนาชุมชน ตามหลักกิจกรรม 3 สร้าง คือ สร้างความมั่นคงทางอาหาร สร้างสิ่งแวดล้อมให้ยั่งยืน และสร้างภูมิคุ้มกันทางสังคม ที่เป็นรูปธรรม                 

-ด้านโครงสร้าง ได้แก่ คณะกรรมการ  ระเบียบข้อตกลง   สมาชิก  การประชุม   สถานที่ทำงาน และด้านการบริหารจัดการเงินทุนและทรัพยากร ได้แก่ มีเงินกองทุน  มีการใช้ ประโยชน์เงินทุน  มีการควบคุมเงินทุน  กรรมการมีความเข้มแข็ง

-มีการพัฒนาขีดความสามารถของกลุ่ม/องค์การ ได้แก่

มีพัฒนาการเรียนรู้  การพัฒนาทุนทางสังคม  และเชื่อมโยงกับกลุ่มอื่น ๆ 

-มีการดำเนินการที่เป็นประโยชน์ต่อสมาชิก ได้แก่

 การแก้ไขปัญหาของสมาชิก การแบ่งปันผลประโยชน์ให้สมาชิก และการจัดสวัสดิการให้สมาชิก

ด้านกิจกรรม  มีกิจกรรมที่เป็นรูปธรรมในการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง

 “อยู่เย็น เป็นสุข ที่อำเภอส่งเข้าคัดสรร

-ด้านความสำเร็จ มีการนำเสนอผลงานเด่นของกลุ่ม/เป็นแบบอย่าง/สามารถเป็นแหล่งเรียนรู้/ชุมชนยอมรับ

 

๒.

การวัดความสามารถในการดำเนินงาน 

 

ศักยภาพของกลุ่มด้านต่าง ๆ (ด้านการผลิตและการบริหารจัดการ)

๒.๑ ด้านผลิตภัณฑ์ ซึ่งเป็นการประเมินศักยภาพของกลุ่มด้านการผลิตสินค้าให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่มี ลักษณะ

ดังนี้ สะอาด เรียบร้อย มีเอกลักษณ์ สอดคล้องกับความต้องการของตลาด บรรจุภัณฑ์ และฉลากเหมาะสม

มีมาตรฐานรองรับ  

๒.๒ ด้านการบริหารจัดการกลุ่ม คือ กระบวนการกลุ่ม และการบริหารจัดการการผลิต
๒.๓ ด้านการเงินและบัญชี  คือ ๑) ด้านการจัดทำเอกสารการรับ-จ่ายเงิน เป็นต้น

๒) ด้านการบัญชีในหัวข้อ การจัดทำทะเบียนหุ้น ทะเบียนคุมวัตถุดิบ ทะเบียนคุมเจ้าหนี้

การจัดทำรายงานกำไร-ขาดทุน เป็นต้น

๒.๔ ผลงานเด่น เป็นที่รู้จักแพร่หลาย ได้รับการยอมรับ/ มีรางวัล/เชิดชูเกียรติ ฯลฯ

 

 

  2 หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง (บ้านน้อง) 

   2.๑ คุณสมบัติ

๑) เป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงที่ได้รับงบประมาณสนับสนุนจากกรมการพัฒนาชุมชน หรืองบจังหวัด ได้ประกาศเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ที่กรมการพัฒนาชุมชนสนับสนุนเป็นอันดับแรก ปี 2563

หรือหมู่บ้านที่หน่วยงาน อื่น ๆ สนับสนุนการพัฒนาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงอย่างต่อเนื่อง โดยต้องผ่านการประเมินตัวชี้วัดหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบของกรมการพัฒนาชุมชน

            2) มีกิจกรรมที่ส่งเสริมให้ประชาชนในหมู่บ้านมีวิถีชีวิตเศรษฐกิจพอเพียงที่เป็นรูปธรรม โดยเฉพาะการขับเคลื่อนตามแนวทางกิจกรรม 3 สร้าง คือ สร้างความมั่นคงทางอาหาร สร้างสิ่งแวดล้อมให้ยั่งยืน และสร้างภูมิคุ้มกันทางสังคม โดยต้องปรากฏผลเป็นรูปธรรมชัดเจน

 

            3) มีกิจกรรมที่ส่งเสริมการสร้างสัมมาชีพชุมชนที่เป็นรูปธรรมและสามารถต่อยอดได้ เช่น
การยกระดับรายได้ของครัวเรือนเป้าหมาย มีกลุ่มอาชีพเพิ่มขึ้น สามารถพัฒนาเป็นกลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ
OTOP
หรือสามารถเชื่อมโยงกับบริษัท ประชารัฐรักสามัคคีจังหวัด (วิสาหกิจเพื่อสังคม) จำกัด ได้

            4) เป็นหมู่บ้านที่สามารถเป็นต้นแบบในการบริหารจัดการชุมชน เพื่อพึ่งตนเองได้ โดยคน
ในชุมชนมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการ

            5) การดำเนินกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียง โดยภาพรวมหมู่บ้านสามารถเป็นแบบอย่างให้กับชุมชนอื่นได้มีเอกลักษณ์โดดเด่นกว่าหมู่บ้านอื่น