เลือกหน้า

                         บ้านสองคร หมู่ 5 ตำบลกุดชุม อำเภอกุดชุม จังหวัดยโสธร เป็นหมู่บ้านปลอดขยะ ที่มีชื่อเสียงระดับประเทศ โดยมีกองทุนขยะทองคำเป็นกองทุนขับเคลื่อน ซึ่งสนับสนุนโดยสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ และองค์กรปกครองท้องถิ่นพร้อมทุกภาคส่วนร่วมขับเคลื่อนจนเกิดผลในทางปฏิบัติ กิจกรรมชุมชนปลอดขยะ

ชื่อองค์ความรู้ ความสำเร็จในการขับเคลื่อนชุมชนปลอดขยะ

สถานการณ์   จากการเพิ่มขึ้นของปริมาณขยะมูลฝอยทั่วประเทศ มีแนวโน้ม เพิ่มสูงขึ้นทุกปีเนื่องจากจำนวนประชากร   เพิ่มขึ้นและพฤติกรรมการบริโภคของประชาชนที่เปลี่ยนแปลงไปจากปัญหาขยะมูลฝอยของประเทศรัฐบาลได้เล็งเห็นความสำคัญของปัญหาการจัดการขยะมูลฝอยและได้ประกาศให้การจัดการขยะเป็นวาระแห่งชาติและได้กำหนด Road Mapการจัดการขยะมูลฝอยและของเสียอันตราย เพื่อให้เกิดการดำเนินงานในทิศทางเดียวกันและหนุนเสริมการดำเนินงานซึ่งกันและกัน

แนวคิด   โครงการชุมชนปลอดขยะ (Zero Waste) ขึ้น เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิดความร่วมมือและการมีส่วนร่วมของประชาชนและภาคีเครือข่ายภาครัฐ ในการดำเนินงานด้านการจัดการขยะมูลฝอยแบบครบวงจร โดยนำแนวคิด

          “Zero Waste” หรือ “การจัดการขยะเหลือศูนย์” ตามหลัก 3Rs คือ

                   Reduce หรือ การลดปริมาณขยะ

                   Reuse หรือ การใช้ซ้ำ และ

                   Recycle หรือ การนำกลับมาใช้ใหม่

 กระบวนงาน ประกอบด้วย 3 ขั้นตอน ได้แก่ 

           ขั้นตอนที่ 1 สร้างการรับรู้ แนวทางการดำเนินงาน ดังนี้

1.1) ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ โดยให้ผู้นำชุมชนไปศึกษาดูงานในชุมชนที่ประสบความสำเร็จในการบริหารจัดการขยะ

1.2) ผู้นำชุมชนประชาสัมพันธ์ และประชุมประชาคมในระดับหมู่บ้าน เพื่อกำหนดแนวทางในการบริหารขยะร่วมกัน โดยมีแผนงานสามารถทำได้จริง

ขั้นตอนที่ 2 การดำเนินงานตามแผนงาน

                      2.1) จัดตั้งคณะกรรมการบริหารจัดการขยะ

                      2.2) จัดตั้งธนาคารขยะ โดยเพิ่มมูลค่าจากการขายขยะให้มีรายได้เข้าสู่ธนาคารขยะ เป็นขยะทองคำ

                     2.3) แปรรูปเศษวัสดุจากสิ่งของเหลือใช้ เช่น ซองกาแฟนำมาแปรรูปเป็นตะกร้า

                    2.4) เร่งการจัดการขยะมูลฝอยสะสมในสถานที่กำจัดขยะพื้นที่วิกฤติ 

                    2.5) ให้มีรูปแบบที่เหมาะสมเพื่อจัดการกับขยะที่เข้ามาใหม่ โดยเน้นการคัดแยกขยะ  ตั้งแต่ต้นทาง ขยะเปียกสามารถทำเป็นปุ๋ยหมักโดยมีการนำถังขยะเปียกมาใช้ และมีการแปรรูปจากขยะ 

                     2.6) จัดระเบียบมาตรการบริหารจัดการขยะมูลฝอยและของเสียอันตราย 

                    2.7) การสร้างวินัยของคนในชุมชน มุ่งสู่การจัดการที่ยั่งยืน ซึ่งบ้านสองคร ได้ให้ความสำคัญต่อการบริหารขยะตามนโยบายของรัฐบาลซึ่งเป็นกรอบและทิศทางการดำเนินการแก้ไขปัญหาการจัดการขยะมูลฝอยและของเสียอันตรายของประเทศ

 ขั้นตอนที่ 3 ประเมินผลการดำเนินงาน

                   การประเมินผลใช้รูปแบบคณะกรรมการภายนอกชุมชนร่วมประเมิน และมีจุดมุ่งหมายกำหนดตัวชี้วัดจากผลการดำเนินงาน 5 ด้าน ได้แก่ 

          1) สามารถการลดปริมาณขยะมูลฝอยและของเสียอันตราย

          2)  มีครัวเรือนเข้าร่วมเป็นสมาชิกธนาคารขยะร้อยละ 100

          3) สมาชิกมีรายได้จากการขายขยะ

          4) มีการแปรรูปวัสดุที่เหลือใช้ มาแปรรูปเป็นสินค้าเพื่อจำหน่ายได้

          5) มีการขับเคลื่อนการดําเนินการ โดยสามารถสร้างวินัยในการจัดการขยะและรักษาความสะอาดชุมชนอย่างต่อเนื่อง

          นอกจากนี้ หมู่บ้านสองคร ตำบลกุดชุม ยังสามารถส่งเสริมให้ชุมชนมีการจัดการขยะจากต้นทางแหล่งกำเนิดขยะการจัดการกลางทางโดยผ่านระบบการบริหารจัดการขยะมูลฝอยขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและการจัดการปลายทางคือการกำจัดที่ถูกต้องตามหลักวิชาการ การเพิ่มของขยะที่เป็นปัญหาใหญ่ ที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

  ความสำเร็จของการดำเนินงาน

          1) บ้านสองคร หมู่ 5 ตำบลกุดชุม สามารถขับเคลื่อนหมู่บ้านจนเป็นหมู่บ้านปลอดขยะ เป็นชุมชนที่มีการบริหารจัดการขยะ โดยมีผลการประเมินจากคณะกรรมการระดับจังหวัด และได้รับรางวัลชนะเลิศหมู่บ้านปลอดขยะอันดับหนึ่งในระดับจังหวัด ปี 2562 และได้รับรางวัลรองชนะเลิศอันดับสอง ปี 2563 ในการประเมินระดับภาค

          2) เป็นหมู่บ้านต้นแบบในการบริหารจัดการขยะ ให้หมู่บ้าน ชุมชนอื่นสามารถเข้ามาศึกษาดูงานได้