เลือกหน้า

การจัดการความรู้เรื่อง : การพัฒนาหมู่บ้านสู่ความพอเพียง

โดย : สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอกุดชุม จังหวัดยโสธร

*********************************************************************************

ความเป็นมา

ในสภาวการณ์ปัจจุบัน เราต้องพบเจอกับการเปลี่ยนแปลงและการพัฒนาอยู่ตลอดเวลา ซึ่งมีทั้งเรื่องดีและไม่ดี บางเรื่องเกี่ยวข้องกับตัวเราโดยตรง บางเรื่องเกี่ยวข้องโดยทางอ้อม อาจมีผลกระทบต่อตัวเราไม่มากก็น้อย สิ่งที่เราต้องตั้งคำถาม ก็คือ เราจะใช้ชีวิตอยู่ย่างไรให้รอดพ้นและปลอดภัยจากภัยคุกคามต่างๆที่เสี่ยงต่อการดำรงชีวิต และจะพัฒนาตนเองอย่างไรให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาอยู่ตลอดเวลา เพื่อให้เราสามารถอยู่ได้ในทุกๆสถานการณ์ สำหรับข้าพเจ้าแล้ว คำตอบที่ดีที่สุดและข้าพเจ้าก็เชื่อมั่นว่าสิ่งที่จะนำพาเราสู่การดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างมีความสุขและมีชีวิตที่ปลอดภัย ก็คือการน้อมนำเอา “หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” มาปรับใช้กับการดำรงชีวิตในทุกๆด้าน   โดยการเริ่มทำจากสิ่งที่เราสามารถ ทำเองได้ ทำได้ง่าย และทำได้จริง ให้เห็นผลที่เกิดขึ้นเป็นรูปธรรม  ในขณะเดียวกันเราก็ขยายผลให้สมาชิก           ในครอบครัวได้เชื่อมั่นในการน้อมนำเอาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ โดยเฉพาะการดำรงชีวิตในทางสายกลางที่สมดุล คือ  มีความพอประมาณ มีเหตุมีผล มีภูมิคุ้มกันภายใต้เงื่อนไขของความรู้                    และคุณธรรม ที่เรียกว่า เศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งเป็นความจำเป็นพื้นฐานที่ของการดำรงชีวิตแบบพอเพียงอย่างแท้จริง

หลักแนวคิดของเศรษฐกิจพอเพียง

การพัฒนาตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง คือ การพัฒนาที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของทางสายกลางและ ความไม่ประมาท โดยคำนึงถึงความพอประมาณความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว ตลอดจนใช้ความรู้ความรอบคอบและคุณธรรม ประกอบการวางแผนการตัดสินใจและการกระทำเศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาชี้ถึงแนวการดำรงอยู่และปฏิบัติตนของคนทุกระดับ เพื่อให้ก้าวทันต่อโลกยุคโลกาภิวัฒน์ ความพอเพียง หมายถึง ความพอประมาณ ความมีเหตุผล รวมถึงความจำเป็นที่จะต้องมีระบบ ภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีพอสมควรต่อการมีผลกระทบใด ๆ อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทั้งภายนอกและภายใน ขณะเดียวกันจะต้องเสริมสร้างพื้นฐานจิตใจของตนเองให้มีความรอบรู้ที่เหมาะสม ดำเนินชีวิตด้วยความอดทน  ความเพียร มีสติ ปัญญา และความ รอบคอบเพื่อให้สมดุลและพร้อมต่อการรองรับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและกว้างขวางทั้งด้านวัตถุ  สังคม สิ่งแวดล้อม  และ วัฒนธรรมจากโลกภายนอกได้เป็นอย่างดี

วิธีการพัฒนาหมู่บ้านโดยหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

  1. 1. ค้นหาความเป้าหมายการพัฒนาที่สอดคล้องกับวิถีหมู่บ้าน สอดคล้องกับการดำเนินชีวิต
  2. 2. วิเคราะห์ข้อมูลของหมู่บ้าน ซึ่งจะทำให้รู้สถานภาพ รู้สาเหตุของปัญหา รู้ปัจจัยต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง รู้ผลกระทบต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น ทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี และทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม ข้อนี้สำคัญ เพราะจำให้เราเลือกกิจกรรมที่จะดำเนินการได้เหมาะสมกับบริบทของหมู่บ้าน                                                                                        2.3. วางแผนการดำเนินชีวิต

3.1  ขับเคลื่อนการพัฒนาหมู่บ้านอย่างต่อเนื่อง ให้มีการเรียนรู้ต่อเนื่อง ฝึกสร้างวินัยกับตนเอง โดยเฉพาะวินัยทางการเงิน

3.2 สร้างนิสัยที่มีความคิดก้าวหน้ามุ่งมั่นในเป้าหมายเพื่อการพัฒนาร่วมกัน

แก้ปัญหา เป็นระบบชุมชนแก้ปัญหาชุมชน โดยใช้ความรู้ (ที่รอบรู้ รอบคอบ ระมัดระวัง) มีความรับผิดชอบต่อตนเอง สังคม และครอบครัว

3.3 ควบคุมจิตใจให้ตนเอง ประพฤติในสิ่งที่ดีงาม สร้างสรรค์ ความเจริญรุ่งเรือง โดยใช้หลักศาสนา

3.4 ปรับทัศนคติของสมาชิกในหมู่บ้านในเชิงบวก และมีความเป็นไปได้

3.5 ส่งเสริมการจดบันทึกและทำบัญชีรับ – จ่าย

3.6 ประเมินผลการพัฒนาหมู่บ้าน

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ

1.การรู้จักวิเคราะห์หมู่บ้านเพื่อให้รู้จักตนเอง สามารถเลือกแนวทางการพัฒนาในสิ่งที่เหมาะสมได้อย่างสมดุล ถูกต้อง และไม่เบียดเบียนผู้อื่น จากนั้นก็คือการลงมือปฏิบัติให้เป็นวิถีชีวิต

2.เมื่อเจออุปสรรค ปัญหา ให้มีความอดทนอย่าท้อแท้ คิดเสียว่าสิ่งที่ขาดทุนไปนั้นคือกำไร ร่วมมือภาคีเครือข่ายในการพัฒนา